مقدمه
پیدا کردن ایده داستان یکی از بزرگترین چالشهای نویسندگان نوجوان است. بسیاری از افراد علاقه دارند داستان بنویسند، اما نمیدانند از کجا شروع کنند یا درباره چه موضوعی بنویسند.
ایدههای داستانی اغلب در ذهن وجود دارند، اما زیر ترس از قضاوت، کمالگرایی و فکر «آیا این خوب است یا نه؟» پنهان میشوند.
تمرین مشهور جولیا کامرون یکی از سادهترین و مؤثرترین روشها برای کشف علاقههای واقعی و تولید ایده داستان است. این تمرین به نویسنده کمک میکند ذهن خلاق خود را فعال کند و بدون ترس شروع به نوشتن کند.
تمرین جولیا کامرون چیست؟
جولیا کامرون نویسنده کتاب معروف The Artist’s Way (راه هنرمند) یک تمرین ساده اما قدرتمند برای فعالسازی ذهن خلاق معرفی کرده است.
متن تمرین:
قلم را در دست بگیر، از یک تا ده بشمار و این جمله را ده بار بنویس:
«چیزی که من واقعاً دوست دارم در مورد آن بنویسم این است که …»
هدف این تمرین این است که ذهن منطقی و منتقد کنار برود و ذهن خلاق شروع به تولید ایده کند.
چرا این تمرین برای داستاننویسان نوجوان مفید است؟
1. کشف علاقه واقعی نویسنده
بسیاری از نوجوانان موضوعاتی را انتخاب میکنند که فکر میکنند محبوب است؛ مثلاً فانتزی، ترسناک یا عاشقانه.
اما بهترین داستانها از علاقه واقعی نویسنده میآیند. این تمرین کمک میکند بفهمید واقعاً چه موضوعاتی شما را هیجانزده میکند.
2. افزایش خلاقیت و کاهش ترس از نوشتن
یکی از بزرگترین دشمنان نویسندگی، ترس از بد نوشتن است.
در این تمرین، هیچکس قرار نیست نوشته شما را قضاوت کند. همین آزادی باعث میشود مغز ایدههای جدید تولید کند.
3. تولید ایدههای ناب داستانی
معمولاً در جملههای شماره 6 تا 10، ایدههایی ظاهر میشوند که ناخودآگاه شما آنها را مهم میداند.
این همان جایی است که بهترین سوژههای داستانی پنهان شدهاند.
چگونه تمرین جولیا کامرون را انجام دهیم؟
مراحل انجام تمرین:
- یک کاغذ و قلم آماده کنید.
- آرام از یک تا ده بشمارید.
- جمله را ده بار بنویسید و هر بار آن را کامل کنید.
- بدون فکر کردن زیاد بنویسید و خودتان را سانسور نکنید.
- حتی اگر جمله عجیب یا خندهدار بود، آن را بنویسید.
چگونه از این تمرین برای نوشتن داستان استفاده کنیم؟
مرحله 1: بررسی پاسخها
بعد از نوشتن، جملهها را بخوانید و موضوعات تکرارشونده را پیدا کنید.
مثلاً اگر چند بار به «دوستی»، «ترس»، «آینده» یا «مدرسه» اشاره کردهاید، اینها سرنخ داستان شما هستند.
مرحله 2: انتخاب یک ایده داستانی
یکی از موضوعات را انتخاب کنید که بیشترین هیجان را در شما ایجاد میکند.
موضوعی را انتخاب کنید که اگر دربارهاش بنویسید، زمان را فراموش کنید.
مرحله 3: تبدیل موضوع به داستان
برای موضوع انتخابی یک سؤال داستانی بسازید.
مثلاً:
- اگر نوجوانی قدرت دیدن آینده را داشته باشد چه میشود؟
- اگر یک راز بزرگ در مدرسه فاش شود چه اتفاقی میافتد؟
- اگر دو دوست بهترین دشمن هم شوند چه؟
این سؤال، موتور داستان شماست.
نمونه پاسخ به تمرین جولیا کامرون
- چیزی که من واقعاً دوست دارم در مورد آن بنویسم این است که انسانها در آینده چگونه زندگی میکنند.
- چیزی که من واقعاً دوست دارم در مورد آن بنویسم این است که یک نوجوان قدرت خاصی داشته باشد.
- چیزی که من واقعاً دوست دارم در مورد آن بنویسم این است که یک دوستی قدیمی به دشمنی تبدیل شود.
- چیزی که من واقعاً دوست دارم در مورد آن بنویسم این است که یک مدرسه مخفی وجود داشته باشد.
- چیزی که من واقعاً دوست دارم در مورد آن بنویسم این است که یک راز خانوادگی کشف شود.
هر کدام از این جملهها میتواند یک داستان کامل باشد.
تمرین عملی برای نوجوانان داستاننویس
همین امروز این تمرین را انجام دهید و یکی از جملهها را به یک داستان کوتاه سه پاراگرافی تبدیل کنید.
هدف این تمرین نوشتن بدون ترس و شروع مسیر داستاننویسی است، نه نوشتن شاهکار.
اشتباهات رایج در انجام تمرین
❌ بیش از حد فکر کردن
اگر زیاد فکر کنید، ذهن منطقی فعال میشود و خلاقیت خاموش میشود.
❌ نوشتن موضوعات کلیشهای برای جلب توجه
به جای نوشتن چیزهایی که فکر میکنید دیگران دوست دارند، صادق باشید.
❌ قضاوت کردن خود
این تمرین برای کشف ایده است، نه نوشتن داستان کامل.
نکته طلایی داستاننویسی
بهترین داستانها از موضوعاتی ساخته میشوند که نویسنده واقعاً به آنها علاقه دارد، نه موضوعاتی که فکر میکند دیگران دوست دارند.
سوالات متداول درباره تمرین جولیا کامرون
تمرین جولیا کامرون برای چه کسانی مناسب است؟
برای نوجوانان، نویسندگان مبتدی و حتی نویسندگان حرفهای که دچار کمبود ایده شدهاند.
هر چند وقت یک بار باید این تمرین را انجام دهیم؟
بهتر است هفتهای یک یا دو بار انجام شود تا ذهن خلاق فعال بماند.
آیا این تمرین فقط برای داستاننویسی است؟
خیر، برای شعر، فیلمنامه، مقالهنویسی و حتی تولید محتوا هم کاربرد دارد.
