اگر دوست داری نویسنده شوی، منتقد شدن یکی از بهترین شروعهاست.
اما «نقد نوشتن» قرار نیست سخت، رسمی یا ترسناک باشد.
این راهنما کمک میکند اولین نقدت را بدون استرس بنویسی.
قدم اول: یک اثر درست انتخاب کن 🎯
برای شروع:
✔️ کوتاه باشد
✔️ داستانمحور باشد
✔️ خودت واقعاً دیده یا خوانده باشی
مثلاً:
- یک داستان کوتاه
- یک کتاب نوجوان
- یک انیمیشن یا فیلم کوتاه
- حتی یک قسمت از یک سریال یا کارتون
📌 مهم نیست اثر معروف باشد؛ مهم این است تو با آن ارتباط گرفته باشی.
قدم دوم: یک بار فقط لذت ببر 👀
اولین بار:
- تحلیل نکن
- یادداشت برندار
- فقط بخوان یا ببین
بعد از تمام شدن، از خودت بپرس:
«حسم چی بود؟ خوشم آمد؟ کِی حوصلهام سر رفت؟»
این احساسها ماده خام نقد هستند.
قدم سوم: بار دوم با چشم نویسنده نگاه کن 🧠
این بار به ۴ سؤال جواب بده (حتی توی ذهنت):
- ایده اصلی چی بود؟
- شخصیت اصلی چه مشکلی داشت؟
- کدوم بخشها خوب کار کرد؟ چرا؟
- کجاها ضعیف بود یا میشد بهتر باشد؟
📌 فقط همین ۴ سؤال کافی است. بیشترش نکن.
قدم چهارم: نقدت را با این قالب ساده بنویس 🧩
1️⃣ شروع (۳–۴ خط)
- اسم اثر
- دربارهی چی بود
- چرا انتخابش کردی
مثال:
این داستان دربارهی نوجوانی است که…
من این اثر را انتخاب کردم چون…
2️⃣ بخش خوبها ⭐
حداقل دو نکته مثبت بنویس:
- شخصیت
- فضا
- ایده
- پایان
- دیالوگ
📌 توضیح بده چرا خوب بود، نه فقط اینکه خوب بود.
3️⃣ بخش قابلبهبود ⚠️
اینجا خیلی مهم است:
- توهین نکن
- حکم صادر نکن
- بگو «میتوانست بهتر باشد»
مثال:
اگر فلان بخش کوتاهتر بود، داستان تأثیرگذارتر میشد.
4️⃣ جمعبندی 🎯
- در یک یا دو جمله بگو:
- این اثر به درد چه کسانی میخورد؟
- آیا پیشنهادش میکنی یا نه؟
قدم پنجم: زبان نقدت را ساده نگه دار 🗣️
❌ ننویس:
این اثر دارای ساختار روایی پیچیده و نمادگرایی عمیق است…
✔️ بنویس:
داستان ساده است، اما بعضی بخشهایش آدم را به فکر فرو میبرد.
📌 نقد خوب، قابلفهم است، نه سخت.
قدم ششم: از خودت بپرس «منصف بودم؟» ⚖️
قبل از انتشار:
- اگر خودت خالق این اثر بودی، ناراحت میشدی؟
- نکات مثبت و منفی را هر دو گفتی؟
نقد خوب = صادق + محترمانه
قدم هفتم: منتشر کن، حتی اگر کامل نیست 🚀
اولین نقد:
- قرار نیست عالی باشد
- قرار است شروع باشد
منتشر کن در:
- سایت داستاننویس
- وبلاگ شخصی
- صفحه اجتماعی
- یا حتی فقط برای خودت
✍️ هر نقد = یک قدم به نویسنده شدن
یک نکته مهم پایانی 🌱
بعضی از نویسندگان بزرگ، از نقد شروع کردند؛ مثل
Virginia Woolf
اما مهمتر از اسمها این است که تو مسیر خودت را شروع کنی.
